Welke IP-waarde heb je nodig in welke ruimte?

Water en elektriciteit, die twee gaan niet zo lekker samen. Toch zijn er verschillende plekken te bedenken waar deze twee samenkomen. Bijvoorbeeld bij verlichting in badkamers, technische ruimten of in (overdekte) buitenruimtes. Gelukkig bestaan er armaturen met een hogere IP-waarde. Maar, waar let je op en wat vertelt een IP-waarde?

Waterdichtheid

Alle verlichting wordt getest op een IP-waarde. Deze waarde geeft aan in hoeverre een armatuur beschermd is tegen vaste stoffen, vocht en water. Iedere IP-waarde bestaat uit twee cijfers. Hoe hoger het eerste cijfer is, hoe beter het beschermt tegen stof. Het tweede cijfer geeft aan in hoeverre het armatuur beschermd is tegen vocht en water.

Onderstaande IP-waarden zijn het meest voorkomend:

IP-waarde

Bescherming

IP20

Stofdicht

IP21

Drupwaterdicht

IP23

Regenwaterdicht

IP44

Spatwaterdicht

IP54

Spatwaterdicht en stofbeschermd

IP65

Beschermd tegen waterstralen

IP66

Waterbestendig

IP67

Stofdicht en beschermd tegen onderdompeling gedurende 30 minuten

IP68

Stofdicht en beschermd tegen verblijf onder water

Om goed te kunnen inschatten welke IP-waarde je nodig hebt, hebben wij een aantal veel voorkomende toepassingsgebieden van verlichting met een hogere IP-waarde hieronder weergegeven.

Badkamer en doucheruimten

In badkamers komen armaturen veel in aanraking met spetters en condens. Daarom zijn badkamers opgedeeld in drie zones, waar een bepaalde IP-waarde aan te bevelen is. Zone 1 is de zone direct bij het bad of de douche tot een hoogte van 225 cm. Hier volstaat een IP-waarde van IP54. Zone 2 bevindt zich op 60 cm van het bad en de douche, hier is een IP-waarde aan te bevelen van IP44 of hoger. In zone 3 komt de verlichting niet direct in aanraking met water maar met condens, hier kan worden gewerkt met IP21. In een doucheruimte van een sporthal bevelen wij IP65 aan. Deze doucheruimten worden veel intensiever gebruikt als thuis en verdienen daarom een hogere beschermingsklasse.

Keuken

Ook in keukens kan verlichting in aanraking komen met spetters en condens vorming, bijvoorbeeld bij het afgieten van pannen. In keukens kan daarom het beste gewerkt worden met armaturen met IP44 of IP54. Hier gelden ook de regels met betrekking tot HACCP en voedselveiligheid. In dit artikel hebben we daar reeds aandacht aan besteed.

Koelmagazijn

Lange stellingrijen, hoge plafonds, temperaturen van +5 °C tot +8 °C en deels zelfs tot -30 °C. De omstandigheden in koel- en vriesmagazijnen stellen hoge eisen aan de verlichtingsinstallatie. Daarom is hier een verhoogde IP-beschermingsgraad sterk aan te bevelen. Er kan het beste gewerkt worden met een beschermklasse IP65 of hoger.

 

Parkeergarage

In parkeergarages rijden de auto’s onder alle weersomstandigheden in-en-uit. In combinatie met de lagere temperaturen wordt hier vrijwel standaard gewerkt met armaturen met een hogere beschermklasse. Enerzijds is dat een IP-waarde van vaak minimaal IP65. Anderzijds is een hoge IK-waarde, voor de slagvastheid van de armatuur, extreem belangrijk. Hoe hoger deze waarde hoe beter bestand tegen vandalisme.

Overdekte buitenruimte

Verlichting die onder een luifel of afdak wordt gemonteerd, staat jaar-in-jaar-uit in contact met het weer. Vooral bij regen met sterke wind, wordt de verlichting tot het uiterste gedwongen. Het is daarom sterk aan te bevelen om in overdekte buitenruimtes met een minimale beschermklasse van IP54 te werken.

Buitenverlichting

Altijd in contact met de weersomstandigheden. Buitenverlichting moet extreem bestand zijn tegen de invloeden van regen, hagel, sneeuw en vrieskou. Hier is een minimale beschermklasse van IP65 of hoger dan ook sterk aan te bevelen om een zorgeloze werking te garanderen.

Laat je in alle gevallen adviseren door iemand die jouw specifieke situatie aanhoort. Ter voorbeeld: een overdekte buitenruimte waar bijvoorbeeld de plafonds of de ramen worden gereinigd met een hogedrukspuit, kan een hogere beschermklasse verlangen. Het kiezen van de juiste armatuur met de juiste IP-waarde is altijd afhankelijk van een combinatie tussen toepassingsgebied en het gebruik van de ruimte.

Meer weten over IP-waarde en verlichting? Neem contact op met:

Jan Van Riel
Leider Akademie TRILUX Benelux