Opgenomen vermogen vs. wattage van een lichtbron of armatuur

Op iedere verpakking van een verlichtingsarmatuur staat het wattage van het product opgenomen. Het wattage van LED verlichting is alleen veelal niet gelijk aan het daadwerkelijk opgenomen vermogen van het armatuur. Het is belangrijk om hiermee rekening te houden bij het bepalen van de benodigde voeding in een lichtproject en/of bij het berekenen en tekenen van jouw lichtplan.

Powerfactor

Het opgenomen vermogen, ook wel het schijnbaar vermogen genoemd, kun je berekenen door het wattage van een armatuur te delen door de powerfactor. De powerfactor wordt ook wel de vermogensfactor genoemd en beschrijft de relatie tussen het aangegeven wattage en het daadwerkelijke opgenomen vermogen. De eenheid van het opgenomen vermogen wordt weergegeven in VA, wat staat voor Volt Ampère. VA laat zien hoeveel stroom er daadwerkelijk gebruikt wordt om het armatuur te laten branden.

LED ontwikkelingen

Door alle ontwikkelingen binnen de verlichtingsbranche van de laatste jaren zijn de nieuwste armaturen LED verlichting voorzien van goede kwaliteit technologie en dragen daardoor een powerfactor van ten minste 0,95 of hoger. Goed om te weten: de maximaal te behalen powerfactor is 1. Oudere LED verlichting of producten van ondermaatse kwaliteit hebben veelal een powerfactor van 0,6 of lager. Door de ontwikkelingen in technologie nemen LED lichtbronnen dus steeds meer energie op.

Hoger energieverbruik

Het verschil tussen het opgenomen wattage en het wattage wat op een verpakking vermeld wordt noemen we blindstroom. Er wordt dus meer stroom verbruikt dan werkelijk nodig, als gevolg van de ontwikkelingen in de elektronica van een armatuur. Je ziet dit (extra) vermogen niet terug op de energiemeter, maar energieleveranciers kunnen dankzij de slimme meters blindstroom tegenwoordig steeds vaker meten en zullen dit aan jou doorbelasten. Dat is natuurlijk zonde en onnodig!

Hoe voorkom ik een te hoge powerfactor?

Bij de keuze voor de juiste armaturen en de benodigde voeding is het verstandig om uit te rekenen wat het vermeldde wattage ten opzichte van het daadwerkelijke opgenomen vermogen is. Ter inspiratie delen we graag een aantal rekenvoorbeelden met je:

  1. Een lichtbron met een wattage van 10W en een powerfactor van 0,6 neemt in werkelijkheid 16,7VA aan vermogen op.
  2. In de specificaties van een LED lichtbron staat een wattage van 12,4W en een powerfactor van 0,93. Het opgenomen vermogen is in dat geval 12,4 W / 0,93 = 13,3VA.
  3. Een led voeding van 60W met een powerfactor van 0,95 neemt in de praktijk 60W / 0,95 = 63,2VA aan vermogen op.

Heb je naar aanleiding van dit artikel vragen of een opmerking? Laat het ons gerust weten! We staan je graag te woord!

Jan Van Riel
Leider Akademie TRILUX Benelux