Waarom kan er kleurverschil ontstaan bij LED producten?

Wanneer je in een (nieuwbouw) project met meerdere of verschillende LED armaturen werkt, wil je uiteraard geen onderling kleurverschil zien. Je wilt in dit geval een consistente kleurtemperatuur hebben en in de loop der jaren het liefste ook behouden. Desondanks kan het echter gebeuren dat, ook wanneer je exacte dezelfde producten koopt, er toch kleurverschil zichtbaar is. De individuele LEDs op een LED strip kunnen immers onderling al kleurverschil vertonen. Maar waardoor ontstaat dit precies?

Kleurconsistentie

Een verschil in kleur ontstaat door de kleurconsistentie, oftewel de kleurnauwkeurigheid, van de gebruikte LEDs of LED strips. Tijdens het productieproces van de LEDs bestaat de mogelijkheid dat er kleine verschillen in de kleurtemperatuur ontstaan. Een LED verlichtingsfabrikant groepeert na de productie de LEDs in kleurgelijke groepen, zogenaamde bin grades. Een LED of LED strip met (vrijwel) gelijke kleurtemperatuur komt hierdoor in dezelfde groep terecht. Om een gelijke lichtsituatie te creëren is het daarom van belang om LEDs of LED strips te gebruiken uit dezelfde bin grade.

MacAdams

Hoe smal of hoe breed de bin grade is, wordt uitgedrukt in MacAdams. Des te smaller de bin grade, des te kleiner de afwijking ten opzichte van de kleurtemperatuur. Maar, hoe smaller de bin grade, hoe kostbaarder de productie en daardoor ook het uiteindelijke product wordt. De grootte van de afwijking (ook wel spreiding van de bin grade genoemd) wordt uitgedrukt in MacAdams. Afwijkingen van één MacAdams zijn met het ‘blote oog’ niet zichtbaar. Een MacAdams van twee of drie wordt beschouwd als zeer hoge kwaliteit. MacAdams zegt daarmee dus iets over de kwaliteit en kleurconsistentie van de verlichting.

Gelijke lichtkleur

Om ervoor te zorgen dat binnen jouw (nieuwbouw) project een gelijke lichtkleur wordt ervaren is het belangrijk om aandacht te hebben voor de kleurconsistentie van de gebruikte producten. Let daarbij niet alleen op het voorkomen van kleurverschil in de lichtkleur, maar ook op een gelijke kleur van de omhuizing van het armatuur. Ook deze kleur kan immers van elkaar verschillen, waardoor het niet mooi aansluit bij armaturen die nu (gefaseerd) of in de toekomst worden geleverd.

Kleurverschil in de loop der jaren

De kleurtemperatuur van witte LED verlichting kan, door invloed van de hoeveelheid branduren, in meer of mindere mate veranderen. Dit is een gevolg van de achteruitgang van de fosforlaag die op de LEDs is aangebracht. Dit komt met name voor onder invloed van (teveel) warmte. Hierdoor ontstaat er naar verloop van tijd een blauwe tint in de verlichting.

Als aandachtspunt lijkt dit voor jouw (nieuwbouw) project nu misschien nog niet van belang, maar wanneer je na verloop van tijd LED producten moet vervangen, kun je hier tegenaan lopen. De nieuw te plaatsen armaturen kunnen in dat geval qua intensiteit en kleurtemperatuur verschillen van de eerder geplaatste armaturen die al langer hebben gebrand en dus ‘ouder’ zijn. De hoeveelheid MacAdams speelt hierin helaas geen rol, aangezien dit niets zegt over de mate waarin de kleurtemperatuur gedurende de levensduur van de LED nog zal veranderen.

Ook kan de kleurtemperatuur van de LEDs veranderen wanneer je gebruik maakt van een foutieve driver, de verlichting is geplaatst in een te hoge omgevingstemperatuur, beperkt wordt in de warmte afvoer of onder invloed is van UV-licht door naar binnen vallende zonnestralen.

We kunnen ons voorstellen dat deze informatie wellicht andere of nieuwe vragen bij jou oproept. Misschien beantwoorden we (één van) jouw vragen in onze eerder geschreven artikelen. Mocht dit niet het geval zijn, neem dan gerust contact op met Jan van Riel.

Jan Van Riel
Leider Akademie TRILUX Benelux